ΓΡΑΦΕΙ Η ΝΙΚΟΛ ΛΕΙΒΑΔΑΡΗ 

Ο αποχαιρετισμός του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε προς την Ελλάδα είχε στοιχεία… όψιμης πολιτικής μεγαθυμίας. Με ένα μπαράζ συνεντεύξεών του, ο πρώην πλέον υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας και νυν πρόεδρος της Μπούντεσταγκ απέρριψε το Grexit και αρνήθηκε την πατρότητά του, απέδωσε όλη την ευθύνη της κρίσης στις εν Αθήναις κυβερνήσεις και στις δομικές στρεβλώσεις του ελληνικού οικονομικού μοντέλου, ενώ επανέλαβε ότι το πρόβλημα της Ελλάδας για την επόμενη δεκαετία δεν είναι το χρέος. Για να δηλώσει εντέλει ότι «ο εφιάλτης τέλειωσε», από τη στιγμή που οι «άτακτοι» του Νότου μπήκαν στην ενάρετη οδό των μεταρρυθμίσεων. 

Θα ήταν απλώς το επιμύθιο μιας οκταετίας σκληρού οικονομικού καλβινισμού, αν δεν ήταν η παρακαταθήκη του Σόιμπλε -και του συστήματος που ο ίδιος έχει χτίσει- για τον ευρωπαϊκό Νότο και την Ελλάδα. Και αυτή ακριβώς την παρακαταθήκη είναι που φοβάται η Αθήνα τους κρίσιμους μήνες που έπονται. 

Η επόμενη μέρα 

Με την υπόθεση του χρέους ανοιχτή, η σύνθεση της νέας γερμανικής κυβέρνησης αναδεικνύεται στον κομβικό -και απρόβλεπτο- κρίκο που μπορεί είτε να διευκολύνει είτε να εκτροχιάσει τον σχεδιασμό για καθαρή έξοδο από το μνημόνιο τον Αύγουστο του 2018. Επικρατέστερο σενάριο στο Βερολίνο παραμένει εκείνο του συνασπισμού «Τζαμάικα» -Χριστιανοδημοκρατών, Φιλελευθέρων (FDP) και Πρασίνων- και, ως γνωστόν, ο επικεφαλής του FDP, Κρίστιαν Λίντνερ, όχι απλώς ασπάζεται, αλλά πλειοδοτεί στο «δόγμα Σόιμπλε». «Υπάρχουν κανόνες εντός Ευρωζώνης, δεν μπορεί να υπάρξει κούρεμα χρέους. Στην περίπτωση αυτή, η Ελλάδα θα έπρεπε να εγκαταλείψει την Ευρωζώνη», δήλωσε αυτή την εβδομάδα στη «Süddeutsche Zeitung» ο Λίντνερ, ο οποίος παραμένει μεταξύ των υποψηφίων για το υπουργείο Οικονομικών. 

Ενώπιον αυτής της εικόνας, η ελληνική κυβέρνηση χτίζει τις άμυνές της και ποντάρει σε δύο παράγοντες. Ο πρώτος είναι η συμφωνία Τσίπρα – Λαγκάρντ στην Ουάσιγκτον και η ήπια μεταστροφή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, και ο δεύτερος τα σαφή μηνύματα ότι η υπόλοιπη Ευρώπη θέλει να τελειώνει πλέον -και δη επιτυχώς- με το ελληνικό ζήτημα. 

«Η Ευρώπη δεν θέλει πια την Ελλάδα μέσα στα πόδια της. Η απειλή του ακροδεξιού τόξου και η διαχείρισή του αποτελεί αυτή τη στιγμή πολύ πιο σοβαρή προτεραιότητα από την κρίση χρέους», λέει χαρακτηριστικά κυβερνητική πηγή που βρίσκεται σε σταθερή επαφή με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. 

Οσον αφορά στις άμυνες, η θέση του Μαξίμου είναι απολύτως καθαρή: να κλείσει γρήγορα η τρίτη αξιολόγηση, έτσι ώστε έως τον Φεβρουάριο να έχει καθαρίσει από τις όποιες ελληνικές εκκρεμότητες το πεδίο της διαπραγμάτευσης μεταξύ Βερολίνου και ΔΝΤ για το χρέος. Σύμφωνα δε με τις πληροφορίες, στις κλειστές συσκέψεις αυτής της εβδομάδας στο Μαξίμου, και με παρόντες τους επικεφαλής των θεσμών στο Χίλτον, η σαφής κατεύθυνση από τον Αλέξη Τσίπρα ήταν να μην χαθεί ούτε λεπτό στη διαπραγμάτευση. 

Η στροφή 

Την ίδια ώρα, πηγές με γνώση των εξελίξεων σε Ουάσιγκτον και Βερολίνο σημειώνουν ότι η παρέμβαση της κυβέρνησης Τραμπ υπέρ μιας «υπεύθυνης ελάφρυνσης του χρέους» και η μετριοπαθής στροφή του ΔΝΤ αλλάζουν τα δεδομένα. Το Ταμείο δεν μιλά πλέον για κούρεμα, αλλά για λελογισμένη ελάφρυνση που θα καθιστά βιώσιμο το ελληνικό χρέος. Και η φόρμουλα της ήπιας επιμήκυνσης που υπέδειξε αυτή την εβδομάδα ο Πολ Τόμσεν θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία συζήτησης με το Βερολίνο, ακόμη και με τους «σκληρούς» του FDP στην κυβέρνηση. Διότι, όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, ο Λίντνερ μπορεί να αποκλείει το κούρεμα, άλλα ηγετικά στελέχη όμως του FDP, όπως ο Αλεξάντερ Γκραφ Λάμπσντορφ, αφήνουν ανοιχτό ενδεχόμενο να συζητηθούν μέτρα ελάφρυνσης του χρέους, υπό την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα θα παραμείνει σε πορεία δημοσιονομικής σταθερότητας. 

Οι πιθανοί διάδοχοι 

Τον δικό του, όχι ασήμαντο ρόλο, άλλωστε, στην έκβαση του μπρα ντε φερ θα παίξει και το ίδιο το πρόσωπο που θα διαδεχτεί τελικά τον Σόιμπλε στο υπουργείο Οικονομικών. Από την πλευρά του FDP, το όνομα που «παίζει» αρκετά στον γερμανικό Τύπο εσχάτως είναι εκείνο του Βέρνερ Χόιερ, του ισχυρού προέδρου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, που έχει και δεσμούς με την Ελλάδα, καθώς έχει ζήσει σε νεαρή ηλικία στην Αθήνα. Ως υποψήφιοι για τη θέση φέρονται ακόμη ο αντιπρόεδρος του FDP, Βόλφγκανγκ Κούμπικι, ο υπουργός Οικονομικών της Ρηνανίας-Παλατινάτου, Φόλκερ Βίσινγκ, αλλά και ο ευρωβουλευτής Αλεξάντερ Γκραφ Λάμπσντορφ. 

Εάν το υπουργείο παραμείνει στους Χριστιανοδημοκράτες, η Μέρκελ φέρεται να επιθυμεί την εκεί παραμονή του -μετριοπαθούς- προσωπάρχη της καγκελαρίας, Πέτερ Αλτμάιερ, που αυτή τη στιγμή ασκεί καθήκοντα μεταβατικού υπουργού Οικονομικών. Υψηλές πιθανότητες όμως έχει και ο νυν υφυπουργός Οικονομικών, Γενς Σπαν, που θεωρείται «πουλέν» του Σόιμπλε, ενώ το τελευταίο διάστημα στη λίστα των υποψηφίων έχει μπει και η υπουργός Αμυνας, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. 

 

 

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 21 της εφημερίδας Νέα Σελίδα, 28/10/2017