TOY NIKOY ΞΥΔΑΚΗ*

 

Αναζητούμε τα εργαλεία ανάκαμψης της χώρας. Μετά την πιστωτική υπερεπέκταση και το καταναλωτικό παραλήρημα, πιο ταπεινοί πλέον επιστρέφουμε στα βασικά: ελιά, ελαιόλαδο, φέτα, οπωροκηπευτικά, και από κοντά τουρισμός, μεταφορές, ενέργεια, logistics. Ευτυχώς, διαθέτουμε τον θαυμαστό τόπο, το ιδανικό κλίμα, υποδομές και κυρίως τους ανθρώπους. Σε πολλά από αυτά τα προϊόντα προσπαθούμε σκληρά να κατοχυρώσουμε ονομασίες προελεύσεως, να φτιάξουμε διακριτό branding. Ορθώς. Εντούτοις, σχεδόν πάντα λησμονούμε ένα άλλο πεδίο, στο οποίο η χώρα μας διαθέτει ασυναγώνιστο brand name, αδιαμφισβήτητο και θαυμαζόμενο, ένα πεδίο στο οποίο είμαστε υπερδύναμη: τον πολιτισμό και ειδικότερα την πολιτιστική κληρονομιά. Και σχεδόν πάντα λησμονούμε ότι αυτό το πεδίο μπορεί να αποδώσει πλούσιους καρπούς για τη χαμένη αυτοπεποίθηση και τη ραγισμένη ταυτότητα, για να ξανακερδίσουμε τον χαμένο βηματισμό, να δώσει συνέργειες με πολλούς τομείς της οικονομίας και όχι μόνο με τον τουρισμό, να παραγάγει πλούτο και θέσεις εργασίας.

Πώς; Είναι σχετικά απλό. Κατανόηση, βούληση και σχεδιασμένη δράση απαιτούνται. Διαθέτουμε μοναδικό πλούτο ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, διαθέτουμε εμπειρία και τεχνογνωσία και έχουμε ένα τεράστιο ρεύμα έτοιμων, πρόθυμων αγοραστών στην πόρτα μας: 30 εκατομμύρια τουρίστες αναμένονται φέτος, τρεις φορές ο πληθυσμός της χώρας. Οι επισκέψιμοι αρχαιολογικοί χώροι και τα μουσεία είναι άνω των 160 σε όλη την Ελλάδα, αποτυπώνοντας μια εντυπωσιακή πολιτισμική συνέχεια 5.000 χρόνων. Σχεδόν παντού τα αρχαία μνημεία συνυπάρχουν οργανικά με σύγχρονους οικισμούς, σε αδιάσπαστη ενότητα με το φυσικό περιβάλλον. Το απέραντο Μουσείο Ελλάς προσφέρει ατέλειωτες δυνατότητες για αξιοποίηση, καθ’ εαυτό, αλλά και λανθάνουσες δυνατότητες για πολλαπλασιαστικά οφέλη σε άλλα πεδία οικονομικής δραστηριότητας. Τα έσοδα από τα εισιτήρια είναι ενδεικτικά. Το 2014 ήταν 45 εκατ. ευρώ. Το 2016 ήταν 88,6 εκατ. ευρώ. Παρεμβλήθηκε η αύξηση των τιμών, επί υπουργίας μας, το καλοκαίρι του 2015, η οποία δεν ίσχυσε από την πρώτη χρονιά, για να μην αναστατωθεί η τουριστική αγορά. Οι αυξήσεις εναρμόνισαν τις τιμές με τις γειτονικές ανταγωνιστικές χώρες – κυρίως την Ιταλία.

Τα έσοδα από εισιτήρια μπορούν να αυξηθούν πολύ περισσότερο, αν εφαρμοστεί ηλεκτρονικό εισιτήριο, ένα σχέδιο που είχαμε υποστηρίξει με επιμονή από τις πρώτες μέρες στο υπουργείο Πολιτισμού το 2015. Το ηλεκτρονικό εισιτήριο όχι μόνο θα μηδενίσει τους εν αγνοία τους τζαμπατζήδες free riders (συνήθως γκρουπ τουριστών), αλλά μπορεί να διπλασιάσει σχεδόν τα έσοδα, όπως δείχνει η διεθνής εμπειρία από τα μνημεία της Πομπηίας και της Αγίας Σοφίας. Κατά τη γνώμη μας, δεν χρειάζεται καν πολυδάπανος αυτοτελής μηχανισμός e-ticketing· μπορεί να λειτουργήσει πολύ γρήγορα με σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και outsourcing, όπως πράττουν πολλά μεγάλα φεστιβάλ και αθλητικά γεγονότα. Δεν είναι όμως μόνο το e-ticketing. Στους αρχαιολογικούς χώρους αναπτύσσεται ένα ευρύ δίκτυο πωλητηρίων και αναψυκτηρίων με μεγάλες δυνατότητες. Δυστυχώς, τα πωλητήρια σήμερα υπολειτουργούν ή υπνώττουν, χωρίς πωλητέα προϊόντα, χωρίς μόνιμους ειδικευμένους πωλητές, χωρίς μηχανοργάνωση. Η ενεργοποίησή τους όχι μόνο θα απέφερε πλούσια έσοδα στο Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και στο διψασμένο κράτος, αλλά θα κινητοποιούσε επίσης εκατοντάδες καλλιτέχνες, ντιζάινερ, βιοτεχνίες, επαγγελματίες, ανοίγοντας θέσεις εργασίας και επιχειρηματικές ευκαιρίες.

Το διεθνούς ακτινοβολίας Μουσείο Ελλάς μπορεί να τροφοδοτήσει δεκάδες επαγγέλματα πλην των αρχαιολόγων -κινηματογραφιστές, φωτογράφους, ντιζάινερ, αρχιτέκτονες, συντηρητές, ιστορικούς, εικαστικούς κ.ά.- και να πυροδοτήσει πλήθος δραστηριοτήτων: πανεπιστημιακά summer camps, μεταπτυχιακά, ειδικευμένες ψυχαγωγικές διαδρομές. Ζήτηση υπάρχει, τρελή: από ΗΠΑ, Ευρώπη και Ασία. Η προσφορά υστερεί. Ας δούμε τη μεγάλη διεθνή εικόνα: η ταχύτερα αναπτυσσόμενη βιομηχανία, με υπολογιζόμενο τζίρο το 1 τρισ. δολάρια, είναι η λεγόμενη βιομηχανία της εμπειρίας, ονομαζόμενη αλλιώς και δημιουργική βιομηχανία ή orange industry. Με πανίσχυρη ραχοκοκαλιά τη μοναδική πολιτιστική κληρονομιά και με παράλληλη παρουσία της σύγχρονης παραγωγής, η Ελλάδα μπορεί να ανακάμψει, δυναμική και ξεχωριστή. Βούληση και φαντασία χρειαζόμαστε. Εργα και όχι λόγια.

 

* Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος ΣΥΡΙΖΑ, πρώην αν. Υπουργός Πολιτισμού και Εξωτερικών

 

Το παρόν κείμενο δημοσιεύθηκε στο FORUM του ενθέτου ΙΔΕΟΓΡΑΜΜΑΤΑ που κυκλοφορεί με την εφημερίδα «Νέα Σελίδα», 30/07/2017