Στη Φολέγανδρο πήγα έπειτα από μια κουβέντα, στην Καρύτση, του φίλου μου Γιώργου. Ηταν κατηγορηματικός: «Τέτοια Χώρα δεν θα βρεις πουθενά». Θα έμενα σε κάτι δωμάτια που μου είχε προτείνει ο μεσογειακός μου φίλος, κέντρο-κέντρο, και θα φρόντιζα τουλάχιστον τέσσερις φορές να κολυμπήσω στο Κάτεργο, νοτιοανατολικά του νησιού: «Εκεί πας με καΐκι. Μην φοβηθείς».

Γράφει η Χρύσα Φωτοπούλουhfotopoulou@neaselida.news

Μέσα στον χρόνο, μια μνήμη ανακαλώ, αυτή του πρωινού ξυπνήματος το καλοκαιράκι. Με ανοιχτά παράθυρα στον ήλιο. Ηχοι από τζιτζίκια, από συνομιλίες στο απέναντι καφενείο, από τα παιδιά που αγοράζουν παγωτά και κλωτσούν μπάλες. Στη Φολέγανδρο ιεράρχησα τις επιθυμίες μου με τον ζήλο του ελεύθερου ανθρώπου. Εγγράφηκαν 1.234 φωτογραφικές στιγμές, με όλους εμάς να κοιτάμε τον φακό σαν εξαντλημένα παιδιά, με ροζ μάτια από το αλατόνερο και σαγρέ παλάμες από το μούλιασμα. Τα βράδια από τα αυτιά μας έβγαινε θάλασσα. Στο σκοτάδι ξεχώριζαν τα λευκά μας δοντάκια. Ρακόμελο με παστέλι στην «Αστάρτη». Η Θεανώ χορεύει «σώμα που χορεύεις κι έχεις οδηγό, μες στα κύτταρά σου τον κοσμικό παλμό, με τη φιλντισένια μέση, χάραξε να σε χαρώ». Ο Νάσος την κοιτάζει καθισμένος στα σκαλάκια. Αυτός παρήγγειλε ούζο. Πάντα ανάποδος.

 

 

Το νησί είναι μικρό. Ο τρόπος που απλώνεται φαίνεται καλύτερα όταν δύει ο ήλιος. Το άσπρο και το μπλε, την ώρα της δύσης, αποκτούν ιδιαίτερη ισχύ. Λοιπόν, στο Κάτεργο πήγα όχι τέσσερις, αλλά εφτά φορές. Τη μία από αυτές έπιασε αέρας και χάσαμε το ενδιάμεσο καΐκι. Σκιά ούτε για δείγμα, θάλασσα ασύλληπτη. Αντηλιακά, νερά, κάτι βερίκοκα και ένα καπέλο που έκανε φτερά. Ο Ν. έστελνε σέλφι σε Τόκυο: «Κοίτα και κλάψε, φίλε». Τα παστέλια μάς έκοψαν την πείνα για ώρες.

Στην Ανω Μεριά, που μας πρότεινε να πάμε η κυρία Μ., πήγαμε και για τη ματσάτα και για την εμπειρία. Ναι, δοκιμάσαμε στο ταβερνάκι ματσάτα με κιμά. Δίπλα μας μια γιαγιούλα καθάριζε φασολάκια. Το σουρωτό τυρί, σκέτο όνειρο. Και η καρπουζένια που μας έφεραν στο τέλος. Ηρεμοι άνθρωποι. Ειδικά αυτή η ηλικιωμένη φιγούρα με τα φασολάκια. Αφού τελείωσε, για ώρα κοιτούσε απέναντι. Στα μάτια της φαινόταν ακόμα πολύ μέλλον.

Κι όταν πήγαμε στην παραλία Βάρδια, περάσαμε τέσσερις ώρες χωρίς να μιλάμε. Χωρίς να χρησιμοποιήσουμε τα τόπια και τις μπαλίτσες. Μας «ρούφηξε» ένα τέλειο υδάτινο κάδρο. Ξεχαστήκαμε, αργήσαμε. Φτάσαμε μέχρι την πόρτα της κυρίας Μ. χωρίς κλειδιά. Τα απλωμένα ρούχα της μύριζαν ροζ μαλακτικό. Μας κέρασε καλασούνα και ρακόμελο. Τα πιάτα μύριζαν καρπούζι.

Η κυρία Μ. έφτασε στο νησί πριν από πολλά χρόνια, λέει. Ερωτεύτηκε και ακολούθησε. «Η Φολέγανδρος κάνει τους ερωτευμένους να σέρνονται». Το διαπιστώσαμε. Ο Νάσος κάθε πρωί άφηνε στη Θεανώ σημειώματα: «Αγάπη μου, ξύπνησα πρωί, θα βουτήξω. Τι θες να σου φέρω;».

 

 

Εγώ ακόμη πιο παραδαρμένη. Με δανεική ατάκα «έψαχνα κάποιον να σου μοιάζει και βρήκα εσένα». Λιώμα ο παραλήπτης. Σε ξηρά έκτασης 32,384 τ.χλμ. μεταλλάσσομαι. Καταχωρίστηκε ως τόπος για τους άτρωτους ερωτευμένους.

Είναι γοητευτικός ο τρόπος που αγαπάμε τα νησιά, τους τόπους γενικότερα που επιλέγουμε να συνδέσουμε με τον ξεκούραστο και περίεργο εαυτό μας. Αν με ρωτήσεις για τη Φολέγανδρο, θα σου πω ότι κάθε σημείο της μου θυμίζει μια κάρτα. Σε κάθε σημείο επιτρέπεται η λεζάντα «καλοκαίρι, με μισόκλειστες τις γρίλιες μεσημέρι, καλοκαίρι». Σε κάθε σημείο διαφαίνεται η κυριολεξία της κρουστής ζωής. Τα σπίτια που μπορούν να μας χωρέσουν πρέπει να είναι άσπρα και με παράθυρα διάπλατα. Από τα παράθυρα πρέπει τουλάχιστον να υπάρχει η προοπτική μιας υπόσχεσης. Κάτι.

Οι σπηλιές με φοβίζουν. Με τη Χρυσοσπηλιά στη Φολέγανδρο ο φόβος έγινε πάθος για εξερεύνηση. Ηξερα ότι το σπήλαιο Χρυσοσπηλιά βρίσκεται στην απότομη βορειοανατολική πλευρά της Φολεγάνδρου και διακρίνεται για τον πλούσιο λιθωματικό διάκοσμό του, που αναπτύσσεται σε μια διαδρομή 300 μέτρων. Ξεχωριστό και σπάνιο εύρημα συνιστούν τα βραχογραφήματα που εντοπίστηκαν στα τοιχώματά του. Πρόκειται για κύρια ονόματα που οι αρχαίοι επισκέπτες της σπηλιάς ανέγραψαν με ένα αργιλικό υλικό. Συχνά αναφέρεται το όνομα των συντρόφων τους. Οπως και το επίθετο, δηλωτικό του τόπου καταγωγής τους: Κρης, Σερίφιος, Ηλείος, Νάξιος. Πρόκειται για ονόματα «εφήβων καλών» που έπαιρναν μέρος σε μια μυητική τελετή, η οποία παραδίδεται από τους αρχαίους συγγραφείς της κλασικής Ελλάδας, όπως, π.χ., ο Εφορος, συγγραφέας και «εθνολόγος» του 4ου π.Χ. αιώνα. Τα λιγοστά μέχρι τώρα ανασκαφικά ευρήματα -λυχνάρια με ερωτική σκηνή, φαλλός κ.λπ.- συνεπικουρούν στον λατρευτικό, μυητικό χαρακτήρα του σπηλαίου.

Εκεί εξαϋλώθηκα. Επαναλάμβανα (πάλι με δανεική ατάκα) «κρατήστε αυτό τον ήχο, μέχρι να τα σημειώσω κάπου». Ολοι με πέρασαν για τρελή. Μόνο ο Ν. καμάρωνε.

 

Life is a beach and then you dive

 

 

Σημειώνω πέντε παραλίες που θα αγαπήσετε και δεν θα ξεχάσετε ποτέ:

 

Κάτεργο: Για τους λόγους που είπαμε παραπάνω. Κυρίως για την αγριότητα που υιοθετείται αβίαστα
Αγκάλη: Θα μπορούσε να είναι στα μόνιμα πλάνα του Κακογιάννη
Βάρδια: Σκηνή, νερό, φωτογραφική. Βουτιές αθόρυβες
Λιβαδάκι: «Τα καλοκαίρια μόνο ήξερα να ζω»
Βορεινά: Η φωτογραφία μας. Προφίλ και να κοιτάμε πέρα μακριά