Η επιστημονική φαντασία έχει την τιμητική της στο 8ο Φεστιβάλ Βωβού Κινηματογράφου, στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, καθημερινά μέχρι την 1η Ιουλίου

dbouras@neaselida.news

Βωβές εικόνες επιστημονικής φαντασίας, με συνοδεία ζωντανής μουσικής, γεμίζουν τα βράδια την οθόνη στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Οι προβολές του 8ο Φεστιβάλ Βωβού Κινηματογράφου ξεκίνησαν χθες και θα διαρκέσουν μέχρι την 1η Ιουλίου, με ελεύθερη είσοδο για τους φίλους του είδους αλλά και για όλους όσοι θα ’θελαν μια εμπειρία παρόμοια με αυτή που είχαν οι θεατές ταινιών πριν από έναν αιώνα. Φιλοδοξία των διοργανωτών του φεστιβάλ είναι να παρουσιάσουν στο αθηναϊκό κοινό ένα πρόγραμμα αντιπροσωπευτικό των απαρχών της κινηματογραφικής επιστημονικής φαντασίας.
Το σινεμά από τα γεννοφάσκια του θέλησε να εξερευνήσει το άγνωστο. Αλλοτε δημιούργησε φανταστικούς κόσμους, συμβατούς με θεωρίες για την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους στη Γη, κι άλλοτε εκτοξεύτηκε στ’ άστρα με πυραύλους που προκαλούσαν ένα δέος για την τεχνολογία. Δεκαετίες πριν από τα διαπλανητικά ταξίδια του «Σταρ Τρεκ» ή τους πολέμους του Τζορτζ Λούκας σε μακρινούς γαλαξίες, ο Ζορζ Μελιές αφέθηκε στη φαντασία για να φτάσει στο φεγγάρι. Ηταν ο πιο κοντινός δρόμος. Το μουσειακό πια «Ταξίδι στη Σελήνη», μια από τις πρώτες μυθοπλασίες της 7ης Τέχνης, διήρκεσε περίπου 15 λεπτά της ώρας. Σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά τον Μελιές, το 1929, την ίδια τροχιά ακολούθησε και το διαστημόπλοιο του Φριτς Λανγκ. Η «Γυναίκα στο φεγγάρι», που έπεται της δυστοπικής «Μητρόπολης», είναι μια αλληγορία για την απληστία του ανθρώπου και την παραφροσύνη των ισχυρών, αλλά κι ένας ύμνος για τον αληθινό έρωτα: δύο ερωτευμένοι φαντάζουν σαν ναυαγοί στην απέραντη αμμώδη έρημο της Σελήνης.

Η ιστορία του μέλλοντος
Η επιστημονική φαντασία, η «ιστορία του μέλλοντος», συναρπάζει από τις απαρχές της ως λογοτεχνικό είδος, από τον καιρό που ο Ιούλιος Βερν οραματίζεται το μέλλον σχεδιάζοντας φανταστικά ταξίδια είτε στο φεγγάρι είτε στα βάθη του ωκεανού που κατάπιε τη μυθική Ατλαντίδα. Ο μεγάλος αυτός μυθιστοριογράφος, που διαβάστηκε όσο λίγοι συγγραφείς του 19ου και του 20ού αιώνα από νεαρούς αναγνώστες, προσδοκούσε η επιστήμη και η τεχνολογία ν’ ανοίξουν νέους ορίζοντες στον άνθρωπο. Η ευτυχία όμως δεν είναι κάτι δεδομένο εξαρχής, μιας και η σχέση του ανθρώπου με τη θαυμαστή μηχανή ναρκοθετεί την ελευθερία του. Η υποψία του ουμανιστή Βερν για το δυσοίωνο μέλλον του ανθρώπου θα γίνει βεβαιότητα ύστερα από πολλές δεκαετίες στα εκκολαπτήρια του «Brave New World» του Αλντους Χάξλεϊ, στον φανταστικό κόσμο του Τζορτζ Οργουελ ή στον φαινομενικά τέλειο κόσμο των ρομπότ του Ισαάκ Ασίμοφ.
Η επιστημονική φαντασία προκαλεί ρίγη ανατριχίλας από τις ρομαντικές καταβολές της, από την ημέρα που Μαίρη Σέλεϊ επινόησε τον μύθο του δόκτορος Φράνκενσταϊν, εφευρίσκοντας άθελά της το βασικότερο αφηγηματικό μοτίβο της επιστημονικής φαντασίας: το διαρκές μπλέξιμο του φόβου με την επιθυμία για κατάκτηση κι εξερεύνηση του αγνώστου (που μπορεί ν’ αφορά και στο εντός του ανθρώπου). Ακραίοι φόβοι κι ακραίες επιθυμίες, εκφρασμένα με φοβερή ένταση. Στην ιστορία του Φράνκενσταϊν, ο αναγνώστης ή ο θεατής στάθηκε για πρώτη φορά έντρομος απέναντι στην ασεβή επιθυμία του ανθρώπου να ξεπεράσει τον δημιουργό του, αλλά κι απέναντι στον μεγαλύτερο φόβο του: στο καταστροφικό τέρας-δημιούργημά του.

Οι ταινίες
Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Μούζα, καλλιτεχνικό διευθυντή του φεστιβάλ, το πρόγραμμα απαρτίζεται από «χαρακτηριστικές και σημαντικές ταινίες» επιστημονικής φαντασίας. Παράλληλα, ζητήθηκε από τους Ελληνες συνθέτες που θα τις συνοδεύουν να «αξιοποιήσουν τη μουσική τεχνολογία για να τιμήσουν τους δημιουργούς τους, οι οποίοι φαντάστηκαν το μέλλον μας έναν αιώνα πριν». Το φεστιβάλ ξεκίνησε χθες με το «Aelita» του Γιάκοβ Προταζάνοφ (την πρώτη ρώσικη ταινία επιστημονικής φαντασίας), κι ακολουθούν οι εξής:
– «Το τέλος του κόσμου» («The End of the World», 1916). Σκηνοθεσία: Ογκουστ Μπλομ. Πρωτότυπη μουσική: Νίκος Παναγιωτάκης, Δημήτρης Καραγιώργος, Φίλιππος Λαμπαδάριος. (Σήμερα)
– «Γυναίκα στο φεγγάρι» («Frau im Mond», 1929). Σκηνοθεσία: Φριτς Λανγκ. Θα προβληθεί με τη μουσική της. (26/6)
– «Ταξίδι στον Αρη» («Α Trip to Mars», 1918). Σκηνοθεσία: Χόλγκερ Μάντσεν. Πρωτότυπη μουσική: Γιάννης Σφυρής. (27/6)
– «20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα» («20.000 Leagues under the Sea», 1916). Σκηνοθεσία: Στιούαρτ Πάτον. Πρωτότυπη μουσική: Αννα Μουζάκη. (28/6)
– Τέσσερις ταινίες μικρού μήκους του Ζορζ Μελιές («Α Trip to the Moon», «L’eclipse du soleil», «The Impossible Voyage», «The Conquest of the Pole») Πρωτότυπη μουσική: Σπύρος Δεληγιαννόπουλος. (29/6)
– «Δόκτωρ Τζέκιλ και κύριος Χάιντ» («Dr. Jekyll and Mr. Hyde», 1931). Σκηνοθεσία: Ρούμπεν Μαμούλιαν. Θα προβληθεί με τη μουσική της. (30/6)
– «Ο χαμένος κόσμος» («The Lost World», 1925). Σκηνοθεσία: Χάρι Χόιτ. Πρωτότυπη μουσική: Χρήστος Σακελλαρίδης. (1/7)
Οι προβολές γίνονται καθημερινά στις 21.00 στον κινηματογράφο του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης (Πειραιώς 206, ύψος Χαμοστέρνας). Απαραίτητη η κράτηση θέσεων (τηλ.: 210 3418579). Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας. Πληροφορίες και στο www.mcf.gr.